Kerst in Catalonië

The finest from Catalunya

Kerst in Catalonië

Nu kerst in zicht komt, komt ook een antieke mythe de Catalaanse huizen binnen: ‘Tió de Nadal’. Het woord tió komt van het Latijnse woord titio en betekent fakkel en het authentieke feest stamt af uit de Catalaanse en Aragonese mythologie. Een jaarlijks terugkerende kersttraditie voor kinderen genoemd ‘Caga tió, letterlijk vertaald als ‘poepende fakkel’.

Traditiegetrouw gaan kinderen op 8 december, ‘dia de la Puríssima’ (Onbevlekte Ontvangenis van Maria), op zoek naar el tió in het bos welk vervolgens een prominente plek in de huiskamer krijgt en dagelijks wordt gevoed tot aan kerstavond. El tió is een boomstam waarop ogen en wenkbrauwen worden getekend en een houten neus en poten aan worden bevestigd. Hij wordt bedekt met een typische ‘barretina Catalana’ (Catalaans hoofddeksel) en een dekentje tegen de kou.

El tió krijgt elke dag eten zoals fruit, schillen of etensresten en op kerstavond zal hij lekkers poepen wat veelal bestaat uit Catalaanse kerst zoetigheden zoals ‘turrons, neulas en polverons’. Maar zoals bij bijna elke traditie in onze huidige samenleving zie je een verandering in de traktaties en nemen zoetigheden tegenwoordig ook vaak plaats voor kleine cadeautjes.

Na de maaltijd op kerstavond en voor ‘la misa Gallo’ (de nachtmis), komt de familie samen rondom el tió en terwijl er een traditioneel liedje wordt gezongen slaat men met stokken op de tió om hem zo vanonder zijn dekentje zijn geschenken te laten poepen. Na het ritueel wordt de boomstronk in de haard verbrand waarmee hij symbolisch, naast de al eerder gepoepte zoetigheden, warmte en licht schenkt.

Het muzikale gedeelte betreft een eenvoudig liedje op een simpel ritme welk is ontworpen voor en gezongen door kinderen. Er zijn vele variaties in de tekst, maar de meest voorkomende is:

Caga tió
ametlles/avellanes i torró’
no caguis arengades
que són massa salades
caga torrons
que són més bons
Caga tió’
ametlles i torró
si no vols cagar
et donaré un cop de bastó
Caga tió!
Caga tió
De mel mel i de mató 
no caguis avellanes
que no ens agraden
caga torrons
que són molt bons.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.